Uitkering, werk en geld

Zo gaat het in Nederland, in gewoon Nederlands. Dit onderwerp heeft 7 korte lessen in Vloertaal Werkregels: een verhaal, de regel, en dan kies je zelf wat je doet.

Oefen dit in Vloertaal →

Werk kwijt: WW

Je vraagt op tijd WW aan. Je weet wanneer je er recht op hebt.

Werk kwijt? Vraag binnen 1 week WW aan.

Vraag WW aan zo snel als je kunt.

Uiterlijk 1 week na je eerste dag zonder werk.

Je doet het via Mijn UWV, met je DigiD.

Werk je naast je WW? Geef het altijd door.

Waar of niet waar?

Je krijgt altijd WW als je werk stopt. Niet waar. Je moet meestal minstens 26 van de laatste 36 weken gewerkt hebben. Neem je zelf ontslag? Dan krijg je meestal geen WW. Vraag eerst advies voordat je zelf stopt.

Onthoud: Werk kwijt? Vraag binnen 1 week WW aan.

Van uitkering naar werk

Je geeft nieuw werk meteen door. Je laat uitrekenen wat het betekent voor je geld.

Nieuw werk? Geef het meteen door: aan de gemeente of UWV, en bij toeslagen.

Geef werk en loon altijd meteen door aan de gemeente of UWV.

Verdien je meer? Geef het door via Mijn toeslagen.

Anders moet je later terugbetalen.

Laat samen uitrekenen wat je overhoudt.

Waar of niet waar?

Ga je werken? Dan veranderen je toeslagen misschien ook. Waar. Toeslagen zijn geld van de overheid. Bijvoorbeeld voor je zorgverzekering, je huur of de kinderopvang. Hoeveel je krijgt, hangt af van je inkomen. Verdien je meer? Geef het door via Mijn toeslagen. Anders moet je later terugbetalen.

Onthoud: Nieuw werk? Geef het meteen door: aan de gemeente of UWV, en bij toeslagen.

Belasting terug en je post

Je opent brieven van de overheid. Je weet dat je vaak belasting terug kunt vragen.

Een brief van de Belastingdienst, UWV of de gemeente: altijd openmaken.

Een brief van de overheid laat je niet liggen.

Vaak staat er een datum in.

Werk je niet het hele jaar? Dan krijg je vaak belasting terug.

Vraag hulp bij het lezen. De bibliotheek helpt gratis.

Waar of niet waar?

Werk je maar een paar maanden? Dan krijg je vaak belasting terug. Waar. Werk je niet het hele jaar? Dan betaal je vaak te veel belasting. Dat kun je terugvragen met je aangifte. Dat kan tot 5 jaar terug.
De aangifte over vorig jaar doe je meestal vóór 1 mei. Waar. Een aangifte is een formulier over je inkomen van vorig jaar. Krijg je een brief dat je aangifte moet doen? Doe het dan vóór 1 mei. Lukt dat niet? Vraag dan op tijd om uitstel. Dan krijg je meer tijd. Je doet aangifte online, met je DigiD.

Onthoud: Een brief van de Belastingdienst, UWV of de gemeente: altijd openmaken.

Schulden: vroeg hulp vragen

Je vraagt vroeg hulp bij schulden. Je weet dat er gratis hulp is.

Geldzorgen? Vraag op tijd hulp. Hulp van de gemeente is gratis.

Hoe eerder je hulp vraagt, hoe kleiner het probleem.

Hulp van de gemeente bij schulden is gratis.

Betaal eerst je huur, energie en zorgverzekering.

Bij beslag blijft een deel van je loon altijd voor jou.

Waar of niet waar?

Bij beslag op je loon houd je helemaal niets over. Niet waar. Bij beslag gaat een deel van je loon naar de schuld. Maar een deel blijft altijd voor jou. Dat heet de beslagvrije voet. Check of dat bedrag klopt.

Onthoud: Geldzorgen? Vraag op tijd hulp. Hulp van de gemeente is gratis.

Je werk stopt: regel dit

Je checkt je laatste loon. Je regelt je huis, je zorgverzekering en je adres.

Je werk stopt? Check je laatste loon. Regel je huis en je zorgverzekering.

Check je laatste loon. Krijg je je vakantiegeld en je vrije dagen?

Huur je via het bureau? In je huurcontract staat hoe lang je mag blijven.

Een zorgverzekering via het bureau stopt vaak. Regel op tijd een nieuwe.

Verhuis je? Geef je nieuwe adres door aan de gemeente.

Werk kwijt? Vraag binnen 1 week WW aan.

Waar of niet waar?

Woon je via het bureau? Dan moet je altijd weg op je laatste werkdag. Niet waar. Huur je een kamer of huis via het bureau? Dan heb je vaak een eigen huurcontract. Daarin staat hoe lang je nog mag blijven. Dat heet de opzegtermijn. Vraag het op tijd na. Klopt het niet? Vraag hulp, bijvoorbeeld bij het Juridisch Loket.

Onthoud: Je werk stopt? Check je laatste loon. Regel je huis en je zorgverzekering.

Je geld per maand: vaste lasten en sparen

Je betaalt eerst je vaste lasten. Je spaart elke maand een klein beetje.

Eerst je vaste lasten. Dan een beetje sparen. Dan pas de rest.

Vaste lasten zijn kosten die elke maand terugkomen.

Denk aan huur, je zorgverzekering en je telefoon. Die betaal je eerst.

Zet daarna elke maand een klein bedrag apart. Dat is je buffer.

Vanaf 18 jaar moet je zelf een zorgverzekering hebben.

Waar of niet waar?

Vanaf je 18e moet je zelf een zorgverzekering hebben. Waar. In Nederland moet iedereen vanaf 18 jaar een zorgverzekering hebben. Tot je 18e ben je gratis verzekerd, via je ouders. Heb je een laag inkomen? Dan krijg je misschien zorgtoeslag. Kijk bij Mijn toeslagen.
Sparen heeft pas zin als je veel verdient. Niet waar. Ook een klein bedrag per maand helpt. Zo maak je een buffer. Dat is geld voor als er iets kapotgaat. Of als je werk stopt. Dan hoef je niet te lenen.

Onthoud: Eerst je vaste lasten. Dan een beetje sparen. Dan pas de rest.

Kopen, abonnementen en ruilen

Je weet dat achteraf betalen ook lenen is. Je kent je rechten bij online kopen.

Online gekocht? Dan heb je meestal 14 dagen bedenktijd. Bewaar je bonnetje.

Online gekocht? Dan mag je het meestal binnen 14 dagen terugsturen.

Achteraf betalen is ook lenen. Betaal je te laat? Dan komen er kosten bij.

Een abonnement kun je online opzeggen. Kijk wanneer het stopt.

In een winkel ruilen mag alleen als de winkel het wil. Vraag het bij het kopen.

Waar of niet waar?

Een jas uit een gewone winkel mag je altijd ruilen. Niet waar. In een winkel ruilen is geen recht. Veel winkels doen het wel, met het bonnetje. Vraag het bij het kopen. Online is het anders. Dan heb je meestal 14 dagen bedenktijd.

Onthoud: Online gekocht? Dan heb je meestal 14 dagen bedenktijd. Bewaar je bonnetje.

Goed om te weten

Werkregels is nog een bètaversie. De uitleg is nog niet nagekeken door een expert. Zie je een fout? Mail naar hoi@vloertaal.nl. Vloertaal geeft algemene informatie. Het is geen juridisch advies. Regels kunnen veranderen. Bijgewerkt: oktober 2026. Gaat het om jouw situatie? Vraag je werkgever, een vakbond of het Juridisch Loket. Deze regels gelden in Nederland. In België zijn veel regels anders.

Andere onderwerpen

Alle werkregels

Oefen dit in Vloertaal →