Contract en soorten werk
Zo gaat het in Nederland, in gewoon Nederlands. Dit onderwerp heeft 4 korte lessen in Vloertaal Werkregels: een verhaal, de regel, en dan kies je zelf wat je doet.
Oefen dit in Vloertaal →Je contract: wat staat erin?
Je weet welke afspraken op papier horen. Je weet wat een cao is. En je weet dat papier telt.
Wat op papier staat, telt. Bewaar je contract goed.
Je werkgever laat weten wat je verdient en hoeveel uur je werkt.
Dat moet binnen 1 week na je eerste werkdag, op papier of digitaal.
Bij ziekte, WW of ontslag kijken ze naar je contract.
Een cao is een afspraak over loon en regels voor jouw soort werk.
Waar of niet waar?
- Je werkgever moet de belangrijkste afspraken op papier of per mail geven. Waar. Je werkgever moet laten weten wat je verdient. En hoeveel uur je werkt. Dat moet binnen 1 week na je eerste werkdag, op papier of digitaal. Andere afspraken volgen binnen 1 maand. Bijvoorbeeld over vakantie en opzeggen.
Onthoud: Wat op papier staat, telt. Bewaar je contract goed.
Proeftijd, tijdelijk en vast
Je weet wat een proeftijd is. Je weet wat er gebeurt aan het eind van een tijdelijk contract.
Tijdelijk contract? Vraag op tijd of je mag blijven.
Een tijdelijk contract stopt vanzelf op de einddatum.
Duurt je contract 6 maanden of langer? Dan moet je werkgever 1 maand voor het einde laten weten of het doorgaat.
Doet hij dat niet, of te laat? Dan krijg je extra geld, tot 1 maandloon.
In de proeftijd mogen jij en de baas meteen stoppen.
Waar of niet waar?
- In de proeftijd mag de baas je meteen laten stoppen. Waar. In de proeftijd mogen jij en de baas meteen stoppen. Je mag vragen waarom. Dan moet de baas de reden op papier geven. De reden mag geen discriminatie zijn.
- In een contract van 6 maanden mag een proeftijd staan. Niet waar. In een contract van 6 maanden of korter mag geen proeftijd. Contract langer dan 6 maanden, maar korter dan 2 jaar? Dan hooguit 1 maand. Contract van 2 jaar of langer, of vast? Dan hooguit 2 maanden.
Onthoud: Tijdelijk contract? Vraag op tijd of je mag blijven.
Oproepwerk en uitzendwerk
Je kent de basisregels voor oproepwerk. Je weet wat een uitzendbureau wel en niet mag.
Minder dan 4 dagen van tevoren opgeroepen? Je mag nee zeggen.
Je werkgever moet je meestal minstens 4 dagen van tevoren oproepen. Is het later? Dan mag je nee zeggen.
Een cao kan die 4 dagen korter maken, maar niet korter dan 1 dag.
Zegt je werkgever een oproep minder dan 4 dagen van tevoren af? Dan krijg je toch loon.
Bij een oproep krijg je meestal minstens 3 uur loon.
Werk je 12 maanden als oproepkracht? Dan moet je werkgever je vaste uren aanbieden.
Waar of niet waar?
- Esra moet zaterdag komen, want het hotel belt haar. Niet waar. Je werkgever moet je meestal minstens 4 dagen van tevoren oproepen. Is het later? Dan mag je nee zeggen. Een cao kan die 4 dagen korter maken. Maar niet korter dan 1 dag.
- Een uitzendkracht heeft recht op hetzelfde loon als de vaste mensen die hetzelfde werk doen. Waar. Dat klopt. Doe je hetzelfde werk als vaste collega's? Dan krijg je hetzelfde loon. Zo staat het in de wet. Weet je het niet zeker? Vraag het na bij het bureau.
- Een uitzendbureau mag je laten betalen om je in te schrijven. Niet waar. Inschrijven bij een uitzendbureau is gratis. Het bureau krijgt geld van het bedrijf waar je werkt. Voor echt werk hoef jij zelf niet te betalen. Vraagt een bureau toch geld? Dan klopt er iets niet.
Onthoud: Minder dan 4 dagen van tevoren opgeroepen? Je mag nee zeggen.
Stage, leerwerkbaan en zzp
Je weet het verschil tussen stage, leerwerkbaan, werknemer en zzp'er. Je kent de risico's.
Zzp betekent: geen loon als je ziek bent, en geen WW.
Een zzp'er heeft een eigen bedrijf, zonder personeel.
Als zzp'er krijg je geen loon als je ziek bent.
Je krijgt geen WW als het werk stopt.
Bepaalt het bedrijf hoe, wanneer en waar je werkt? Dan ben je vaak gewoon werknemer.
Waar of niet waar?
- Als zzp'er krijg je je loon door als je ziek bent. Niet waar. Als zzp'er krijg je geen loon als je ziek bent. Je krijgt geen WW als het werk stopt. Je regelt zelf je belasting, je verzekering en je pensioen. Meer per uur is dus niet altijd meer geld.
- Op een stage krijg je altijd het minimumloon. Niet waar. Op een stage ben je aan het leren. Een stagevergoeding is nu nog geen recht in de wet. Veel bedrijven geven wel een vergoeding. Een leerwerkbaan (bbl) is anders. Dan heb je een contract en krijg je loon.
Onthoud: Zzp betekent: geen loon als je ziek bent, en geen WW.
Goed om te weten
Werkregels is nog een bètaversie. De uitleg is nog niet nagekeken door een expert. Zie je een fout? Mail naar hoi@vloertaal.nl. Vloertaal geeft algemene informatie. Het is geen juridisch advies. Regels kunnen veranderen. Bijgewerkt: oktober 2026. Gaat het om jouw situatie? Vraag je werkgever, een vakbond of het Juridisch Loket. Deze regels gelden in Nederland. In België zijn veel regels anders.
Andere onderwerpen
- Werk zoeken en solliciteren
- Je eerste dag
- Je werk goed afronden
- Stage lopen
- Loon en loonstrook
- Rekenen op je werk
- Werktijden, pauze en vrij
- Ziek zijn
- Veilig en gezond werken
- Samenwerken: de ongeschreven regels
- Problemen en je rechten
- Uitkering, werk en geld
- Digitaal op je werk
- Meedoen in Nederland
- Duurzaam werken
- Schrijven op je werk
- Jouw weg: kiezen en verder leren
- Werken in de logistiek
- Werken in de bouw
- Werken in de productie
- Werken in de zorg
- Werken in de horeca
- Werken in de schoonmaak
- Werken in de tuinbouw
- Werken in de techniek
- Werken in de garage
- Werken in de winkel